دانشی که حاصل تجزیه و تحلیل اطلاعات یک شرکت یا سازمان است را هوش تجاری (Business Intelligence) مینامند. هوش تجاری به کمک دادهها درباره عملکرد بخشهای مختلف یک سازمان یا شرکت، تعداد خرید و فروشها، عوامل موثر بر روند فعالیتهای سازمان و… اطلاعات منسجم و ارزشمندی ارائه میدهد، که میتواند به مدیران کسب و کار در تصمیمگیریها کمک کند و برای تغییر وضع موجود و بازگشت سریعتر سرمایه، راهکارهایی را ارائه میدهد.
فرایند هوش تجاری شامل مراحل زیر است:
- جمعآوری و دسته بندی اطلاعات اولیه
- ارائه دادهها پس از بررسی و تجزیه و تحلیل به صورت خلاصه شده در قالب متن، عدد، نمودار، جدول و…
تاریخچه هوش تجاری
مفهوم هوش تجاری، اولین بار در سال 1989 توسط هوارد درسنر مطرح و به این شکل تعریف شد: هوش تجاری ابزاری برای کمک به سازمانها است، که به کمک آن پایش اطلاعات انجام میشود.
دلیل اهمیت هوش تجاری
بررسی میزان سود و نحوه عملکرد خود را به شکل دستی نیازمند نیروی انسانی و زمان زیادی است و معمولا نتیجه آن اطلاعات ناقص و پیش پا افتادهای است که کارآمدی چندانی ندارد. در هوش تجاری، عوامل مختلفی مانند میزان خرید و فروش، تاریخ، ساعت، عوامل محیطی و… مورد توجه و بررسی قرار میگیرد و سپس به تفسیر دادهها پرداخته میشود.
ابزارهای مورد استفاده در سامانه هوش تجاری
سیستم هوش تجاری طیف وسیعی از برنامهها از جمله تجزیه و تحلیل اطلاعات، ارائه گزارشهای سازمانی، پردازش آنلاین و… را شامل میشود، که این ابزارها بر پایه تکنولوژی (OLAP (On-Line Analytical Processing توسعه داده شدهاند. از ابزار تجسم دادهها برای طراحی جداول و نمودارهای مختلف نیز استفاده میشود. فرمهای پیشرفته مانند فرمهای داده کاوی، پیش بینی، آمارگیری و… نیز توسط سیستم هوش تجاری یا BI قابل پشتیبانی هستند. ابزار گزارشدهی سیستم هوش تجاری میتواند شامل ابزار SAP Crystal Reports باشد، یا در بستههای پیچیده سیستم ERP مانند SAP R / 3 و (Oracle E-Business Suite) ارائه گزارش انجام شود.
مزایای سیستم هوش تجاری
- آسانتر شدن فرایند تصمیمگیری
- افزایش بهرهوری
- کاهش هزینه
- گزارشدهی مداوم و منظم
- رقابت سالم
معایب سیستم هوش تجاری
- ارائه اطلاعات نادرست
- خطا و اشتباه در نصب و پیادهسازی
- دنبال نکردن اهداف
- عدم وجود برنامه دقیق و حساب شده
- کم بودن دانش کارمندان در زمینه استفاده از هوش تجاری
انواع پارامترهای هوش تجاری
- بعد فنی
ساخت انبار داده و عملیات مربوط به انتقال داده، ابزارهای داشبورد ساز و مکعبهای اطلاعاتی، اولین و مهمترین بخش هوش تجاری است، که شامل 3 مرحله شناخت و تحلیل کسب و کار، طراحی انبار داده و تهیه گزارش است.
- بعد غیرفنی
طرز تفکر و نحوه استفاده، بخش غیرفنی یا فرهنگی هوش تجاری است، که تصمیمگیریها بر اساس دادهها و اطلاعات موجود صورت میگیرد.
به شما توصیه می کنم مقاله زیر را نیز مطالعه بفرمایید: